Cùng với sự bùng nổ mạnh mẽ của thương mại điện tử, công tác quản lý thuế đối với các hoạt động kinh doanh trực tuyến đang được cơ quan chức năng siết chặt toàn diện. Trong đó, nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) đang trở thành tâm điểm chú ý của đông đảo hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh (HKD, CNKD) trên các nền tảng như TikTok Shop, Shopee hay Lazada. Bài toán đặt ra là: Liệu kinh doanh trên sàn và được sàn kê khai, nộp thuế thay thì có cần xuất hóa đơn điện tử hay không?

Ngưỡng doanh thu bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử

Xét dưới góc độ khung pháp lý hiện hành, cụ thể theo các quy định về hóa đơn điện tử tại Nghị định số 141/2026/NĐ-CP của Chính phủ, chính sách được áp dụng mang tính chất toàn diện và không phân biệt kênh phân phối:

• Tiêu chí định danh: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu hàng năm trên 01 tỷ đồng thuộc diện bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu trực tiếp với cơ quan thuế.

• Nguyên tắc chung: Quy định này áp dụng đồng thời cho cả hình thức kinh doanh truyền thống lẫn kinh doanh trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử. Do đó, cứ chạm ngưỡng doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, nghĩa vụ về hóa đơn điện tử sẽ phát sinh.

Cơ chế ủy nhiệm phát hành hóa đơn qua sàn thương mại điện tử

Trên thực tế vận hành hiện nay, hệ sinh thái thương mại điện tử đang có sự phân hóa rõ rệt về mặt hạ tầng công nghệ hỗ trợ người bán:

• Trường hợp sàn hỗ trợ ủy nhiệm: Một số sàn giao dịch thương mại điện tử lớn đã tích hợp chức năng ủy nhiệm phát hành hóa đơn điện tử thay cho người bán. Trong trường hợp này, hộ kinh doanh sẽ được giải tỏa áp lực khi không phải tự lập hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với các giao dịch phát sinh trên sàn. Toàn bộ quy trình xuất hóa đơn đã được thực hiện thông qua cơ chế ủy nhiệm, đảm bảo tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực pháp lý của cơ quan thuế.

• Trường hợp sàn chưa hỗ trợ: Ngược lại, nếu sàn giao dịch mà hộ đang tham gia chưa có chức năng xuất hóa đơn theo cơ chế ủy nhiệm, hoặc sàn không đóng vai trò là đơn vị trung gian thanh toán trực tiếp, trách nhiệm pháp lý sẽ quay trở lại phía chủ hộ kinh doanh.

Lưu ý trọng yếu đối với các kênh bán hàng đa kênh

Bên cạnh câu chuyện vận hành trên sàn, các hộ kinh doanh cần hết sức lưu ý đối với trường hợp có hoạt động kinh doanh hỗn hợp (vừa bán trên sàn, vừa bán trực tiếp qua mạng xã hội Facebook, Zalo, website riêng hoặc cửa hàng truyền thống):

Nếu hộ kinh doanh còn phát sinh doanh thu tổng cộng từ các kênh bán hàng trực tiếp ngoài sàn thương mại điện tử đạt từ 1 tỷ đồng/năm trở lên, chủ thể kinh doanh vẫn bắt buộc phải chủ động xuất hóa đơn điện tử theo đúng quy định pháp luật đối với toàn bộ phần doanh thu phát sinh độc lập đó.

Góc nhìn tuân thủ cho chủ hộ kinh doanh

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP giúp các hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử chủ động hơn trong bài toán vận hành. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cơ chế kê khai thuế thay của các sàn, việc tự rà soát tổng mức doanh thu toàn hệ thống và kiểm tra tính năng ủy nhiệm hóa đơn sẽ giúp doanh nhân số tránh được các rủi ro xử phạt vi phạm hành chính về thuế, xây dựng nền tảng kinh doanh minh bạch và bền vững trong kỷ nguyên số.